Volledige Gids 2025: Agent2Agent (A2A) Protocol - De Nieuwe Standaard voor AI-Agent Samenwerking

🎯 Kernpunten (TL;DR)
- A2A Protocol: Eerste open standaard speciaal ontworpen voor communicatie tussen AI-agenten, dat samenwerkingsproblemen tussen AI-agenten van verschillende organisaties oplost
- Kernwaarde: Stelt gespecialiseerde AI-agenten in staat om naadloos samen te werken aan complexe taken door gestandaardiseerde communicatieprotocollen
- Technische Basis: Gebaseerd op JSON-RPC 2.0 en HTTP(S), ondersteunt enterprise-level functies zoals streaming en push-notificaties
- Complementaire Relatie met MCP: A2A richt zich op agent-tot-agent samenwerking, MCP op tool-integratie, samen een compleet agent-ecosysteem opbouwend
Inhoudsopgave
- Wat is het A2A-Protocol?
- Kernconcepten van het A2A-Protocol
- A2A vs MCP Protocol Vergelijking
- Agent Discovery Mechanisme
- Echte Toepassingsscenario's
- Technische Implementatiegids
- Veelgestelde Vragen
- Samenvatting en Actieaanbevelingen
- Snelstart Voorbeelden
- Python Implementatievoorbeelden
- JavaScript/TypeScript Voorbeelden
- Java Implementatievoorbeelden
- Framework Integratievoorbeelden
- Protocol Integratievoorbeelden
- Ontwikkelingstools en SDKs
- Technische Specificaties en Best Practices
- Ecosysteem en Bronnen
- Protocolvergelijking en -analyse
Wat is het A2A-Protocol?
Agent2Agent (A2A) Protocol is een open standaard speciaal ontworpen om een fundamenteel probleem in het AI-agent ecosysteem op te lossen: Hoe kunnen AI-agenten van verschillende teams, met verschillende technologieën, en uit verschillende organisaties effectief communiceren en samenwerken?
Opgelost Fundamenteel Probleem
Stel je voor dat een gebruiker zijn hoofd-AI-assistent vraagt om een internationale reis te plannen. Deze ene aanvraag zou de coördinatie van de mogelijkheden van meerdere gespecialiseerde agenten kunnen vereisen:
- Flight Booking Agent - Verwerking van vluchtzoekopdrachten en boekingen
- Hotel Booking Agent - Beheer van accommodatieregelingen
- Local Tourism Agent - Verstrekking van toerisme-aanbevelingen en boekingen
- Financial Services Agent - Verwerking van valutaomrekening en reisadvies
💡 Fundamenteel Inzicht
Zonder een universeel communicatieprotocol zou de integratie van deze diverse agenten een grote hoeveelheid aangepaste punt-tot-punt oplossingen vereisen, waardoor het systeem moeilijk uitbreidbaar, onderhoudbaar en schaalbaar wordt.
De 5 Pijlers van de A2A-Oplossing
| Functie | Beschrijving | Technische Implementatie |
|---|---|---|
| Uniform Overdrachtsformaat | JSON-RPC 2.0 over HTTP(S) | Gestandaardiseerde berichtstructuur en -overdracht |
| Agent Discovery | Agent Cards mechanisme | Advertentie en ontdekking van agent-mogelijkheden |
| Task Management Workflow | Ondersteuning voor langdurige taken | Multi-turn interactie en statusbeheer |
| Multimodale Data Ondersteuning | Tekst, bestanden, gestructureerde data | Rich media content uitwisseling |
| Enterprise-Level Beveiliging | Asynchrone verwerking, authenticatie en autorisatie | Productieomgeving klaar |
Kernconcepten van het A2A-Protocol
Hoofddeelnemers
graph LR
A[User] --> B[A2A Client<br/>Client Agent]
B --> C[A2A Server<br/>Remote Agent]
C --> D[Task Execution Results]
D --> B
B --> A
- User: Eindgebruiker of automatiseringsdienst die het verzoek initieert
- A2A Client: Applicatie of agent die verzoeken doet aan externe agenten namens de gebruiker
- A2A Server: AI-agent of agentensysteem dat A2A-protocol HTTP-endpoints implementeert
Basis Communicatie-elementen
1. Agent Card
📋 Definitie
JSON-metadatadocument dat gewoonlijk vindbaar is op een bekende URL (zoals
/.well-known/agent.json), dat de volledige informatie van een A2A-server beschrijft.
Inhoud opgenomen in de Agent Card:
- Agent-identiteit (naam, beschrijving)
- Server endpoint URL en versie
- Ondersteunde A2A-functies (streaming, push-notificaties)
- Lijst van specifieke vaardigheden
- Authenticatievereisten
2. Task
graph TD
A[submitted] --> B[working]
B --> C[input-required]
C --> B
B --> D[completed]
B --> E[failed]
- Elke taak heeft een unieke, door de agent gedefinieerde ID
- Taken zijn stateful en kunnen meerdere berichtuitwisselingen omvatten
- Ondersteuning voor complexe, langdurige operaties
3. Message
- Rolonderscheid:
"user"(verzonden door client) of"agent"(verzonden door server) - Inhoudsdrager: Bevat een of meer Part-objecten
- Unieke Identificatie: Elke bericht heeft een door de afzender gedefinieerde messageId
4. Part (Inhoudsdeel)
| Part Type | Doel | Voorbeelden |
|---|---|---|
| TextPart | Platte tekst inhoud | Instructies, vragen, antwoorden |
| FilePart | Bestandsoverdracht | Documenten, afbeeldingen, databestanden |
| DataPart | Gestructureerde data | JSON-formulieren, parameters, machine-leesbare informatie |
5. Artifact
✅ Best Practice
Agenten zouden Artifact-objecten moeten gebruiken om gegenereerde uitvoerresultaten terug te geven aan de client wanneer de taak de voltooide status bereikt.
Vergelijking van Interactiemechanismen
| Mechanisme | Gebruikscase | Technische Implementatie | Voor-/Nadelen |
|---|---|---|---|
| Request/Response | Eenvoudige verzoeken, snelle taken | HTTP-verzoek + polling | Eenvoudig maar inefficiënt |
| Streaming | Real-time updates, incrementele resultaten | Server-Sent Events | Goede real-time prestaties, persistente verbinding vereist |
| Push Notifications | Langdurige taken, asynchrone verwerking | Webhook callbacks | Geschikt voor langdurige taken, complexe implementatie |
A2A vs MCP Protocol Vergelijking
Protocol Positioneringsverschil
🎯 Fundamenteel Verschil
MCP richt zich op tool-verbinding, A2A op agent-samenwerking - Ze vullen elkaar aan, concurreren niet.
| Vergelijkingsdimensie | A2A Protocol | MCP Protocol |
|---|---|---|
| Hoofddoel | Peer-to-peer AI-agent samenwerking | AI-model naar tool/resource verbinding |
| Interactiekenmerken | Stateful, multi-turn dialoog, onderhandeling | Stateless, eenmalige oproep, transactioneel |
| Toepassingsscenario's | Agent-delegatie, collaboratief projectbeheer | Functie-oproepen, API-verzoeken, data-ophaling |
| Complexiteit | Ondersteuning voor complexe en dynamische interacties | Gestructureerde en voorspelbare in-/uitvoer |
Echt Voorbeeld: Auto Reparatiewerkplaats
graph TB
A[Customer] -->|A2A Protocol| B[Manager Agent]
B -->|A2A Protocol| C[Mechanic Agent]
C -->|MCP Protocol| D[Vehicle Diagnostic Scanner]
C -->|MCP Protocol| E[Repair Manual Database]
C -->|MCP Protocol| F[Lift Platform]
C -->|A2A Protocol| G[Parts Supplier Agent]
Scenario Analyse:
- Klantinteractie (A2A): Klant diagnosticeert probleem door multi-turn dialoog met manager-agent
- Intern Tool Gebruik (MCP): Monteur-agent gebruikt MCP voor gespecialiseerde tools
- Leverancier Samenwerking (A2A): Monteur-agent onderhandelt over onderdelen inkoop met leverancier-agent
Agent Discovery Mechanisme
1. Standaard URI Discovery
📍 Aanbevolen Pad
https://{agent-server-domain}/.well-known/agent.json
Implementatiestappen:
- Client-agent leert potentiële A2A-server domeinen
- Stuurt HTTP GET-verzoek naar standaardpad
- Server retourneert JSON Agent Card-respons
Voordelen: Eenvoudig, gestandaardiseerd, ondersteunt automatische ontdekking
2. Gecureerde Registry (Directory-Style Discovery)
graph TD
A[Agent Registration] --> B[Central Registry]
C[Client Query] --> B
B --> D[Matching Agent Cards]
D --> C
Gebruikscases:
- Bedrijfsomgevingen
- Gespecialiseerde markten
- Specifieke ecosystemen
Voordelen:
- Centraal beheer en governance
- Mogelijkheid-gebaseerde ontdekking
- Toegangscontrole en vertrouwensmechanismen
3. Directe Configuratie/Private Discovery
Toepasselijke Situaties:
- Nauw gekoppelde systemen
- Private agenten
- Ontwikkelings-/testomgevingen
Echte Toepassingsscenario's
Scenario 1: Internationale Reisplanning
sequenceDiagram
participant U as User
participant PA as Primary Assistant
participant FA as Flight Agent
participant HA as Hotel Agent
participant TA as Tourism Agent
U->>PA: Plan 5-daagse Tokyo reis
PA->>FA: Vraag vluchtopties op
FA-->>PA: Retourneer vluchtvoorstellen
PA->>HA: Hotelboeking
HA-->>PA: Accommodatiebevestiging
PA->>TA: Lokale activiteiten regelen
TA-->>PA: Reisroute aanbevelen
PA-->>U: Volledig reisplan
Scenario 2: Bedrijfs Klantenservice Samenwerking
Multi-Agent Samenwerkingsflow:
- Frontline Customer Service Agent - Verwerking van algemene problemen
- Technical Specialist Agent - Oplossing van technische problemen
- Billing Processing Agent - Verwerking van financiële problemen
- Escalation Management Agent - Verwerking van klachten en speciale situaties
⚠️ Belangrijke Opmerking
Agent-samenwerking vereist het onderhouden van volledige gebruikerscontext om servicecontinuïteit en consistentie te waarborgen.
Technische Implementatiegids
Agent Card Voorbeeldstructuur
{
"name": "Smart Travel Assistant",
"description": "Professional travel planning and booking service",
"provider": "TravelTech Inc.",
"url": "https://api.travelagent.com/a2a",
"version": "1.0.0",
"capabilities": ["streaming", "pushNotifications"],
"authentication": {
"schemes": ["Bearer"]
},
"skills": [
{
"id": "flight-booking",
"name": "Flight Booking",
"description": "Search and book international flights",
"inputModes": ["text", "data"],
"outputModes": ["text", "data"]
}
]
}
Beveiligings Best Practices
| Beveiligingslaag | Implementatieaanbevelingen | Technische Oplossingen |
|---|---|---|
| Authenticatie | Standaard web-authenticatie gebruiken | OAuth 2.0, API-sleutels |
| Autorisatie | Rol-gebaseerde toegangscontrole | JWT-tokens, permissiematrix |
| Overdrachtsbeveiliging | HTTPS afdwingen | TLS 1.2+, certificaatverificatie |
| Netwerkisolatie | Toegangsbereiken beperken | VPC, IP-whitelist |
Ontwikkelingsintegratiestappen
- Agent Card Ontwerp - Agent-mogelijkheden en interfaces definiëren
- A2A Endpoint Implementatie - Gebaseerd op JSON-RPC 2.0 specificatie
- Discovery Mechanisme Configuratie - Geschikte discovery-strategie kiezen
- Authenticatiesysteem Integratie - Veilige toegangscontrole implementeren
- Interoperabiliteitstest - Samenwerking met andere agenten verifiëren
🤔 Veelgestelde Vragen
V: Wat is het fundamentele verschil tussen het A2A-protocol en bestaande API's?
A: A2A is speciaal ontworpen voor peer-to-peer samenwerking tussen agenten, ondersteunt stateful, multi-turn interacties en complexe taakbeheer. Terwijl traditionele API's hoofdzakelijk voor eenvoudige functie-oproepen zijn. A2A-agenten kunnen redeneren, plannen en onderhandelen uitvoeren, wat niet door gewone API's kan worden geleverd.
V: Hoe kies je tussen A2A- en MCP-protocollen?
A:
- Kies A2A: Voor scenario's die agent-samenwerking, multi-turn dialoog, statusbeheer vereisen
- Kies MCP: Voor scenario's die tool-oproepen, database-queries, specifieke functie-uitvoering vereisen
- Combineer beide: De meeste complexe applicaties hebben beide protocollen tegelijkertijd nodig
V: Hoe is de prestatie van het A2A-protocol? Ondersteunt het grootschalige implementatie?
A: A2A is gebaseerd op volwassen HTTP- en JSON-RPC-standaarden en heeft goede schaalbaarheid. Door streaming- en push-notificatiemechanismen kan het langdurige taken efficiënt verwerken. Enterprise-functies zoals authenticatie, monitoring en tracing hebben gestandaardiseerde ondersteuning.
V: Hoe wordt beveiliging in agent-samenwerking gewaarborgd?
A: A2A neemt standaard web-beveiligingspraktijken over:
- HTTP(S) versleutelde overdracht
- Standaard authenticatieschema's (OAuth 2.0, Bearer Token)
- Agent Card toegangscontrole
- Netwerklaag isolatie en monitoring
V: Ondersteunt het A2A-protocol offline of disconnect scenario's?
A: A2A ondersteunt native asynchrone operaties en kan scenario's hanteren waar agenten of gebruikers niet continu online zijn door het push-notificatiemechanisme. Langdurige taken kunnen doorgaan met uitvoering na netwerkherste.
Samenvatting en Actieaanbevelingen
Kernwaarde Samenvatting
Het A2A-protocol vertegenwoordigt een belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling van het AI-agent ecosysteem, lost het standaardisatieprobleem van agent-samenwerking op en legt de basis voor het bouwen van krachtigere en flexibelere AI-applicaties.
Onmiddellijke Actieaanbevelingen
- Bestaande Systeembeoordeling - Bedrijfsprocessen identificeren die kunnen worden verbeterd door agent-samenwerking
- Pilot Scenario Selectie - Beginnen met eenvoudige agent-samenwerking implementatie
- Technische Voorbereiding - JSON-RPC 2.0 en gerelateerde web-standaarden leren
- Community Deelname - A2A-protocol community-ontwikkeling en best practice sharing volgen
🚀 Toekomstperspectief
Naarmate AI-agent mogelijkheden blijven verbeteren, zal het A2A-protocol een belangrijke infrastructuur worden voor het bouwen van een collaboratief AI-ecosysteem, AI-applicaties naar een complexere en intelligentere richting duwend.
Gerelateerde Bronnen
- Officiële A2A-Protocol Specificatie
- Officiële MCP-Protocol Documentatie
- Agent Card Ontwerp Gids
- Enterprise Implementatie Best Practices
Deze gids is gebaseerd op de officiële A2A-protocol documentatie en wordt continu bijgewerkt om de nieuwste protocolontwikkelingen en best practices weer te geven.
🚀 Snelstart Voorbeelden
Basis Voorbeelden
- A2A Samples: Hello World Agent (28 mei 2025)
- Volledige gids voor het bouwen van een Hello World-agent met de A2A Python SDK
- Bevat gedetailleerde omgevingsinstelling en testprocedures
Valutaomrekening Agent
- CurrencyAgent Implementatie met A2A Python SDK (21 mei 2025)
- Stap-voor-stap gids voor het bouwen van een valutaomrekening-agent
- Integratie met OpenRouter AI-service
🐍 Python Implementatievoorbeelden
GitHub Integratie
- A2A Python Sample: Github Agent (16 juni 2025)
- GitHub-agent creatie en verbinding met a2a-python
- Implementatie van code repository informatie-query functionaliteit
Reisplanning Assistent
- A2A Sample: Travel Planner OpenRouter (6 juni 2025)
- Reisplanning-agent implementatie met OpenRouter integratie
- Gebouwd met a2a Python SDK
Bestand Chat Workflow
- LlamaIndex File Chat Workflow with A2A Protocol (2 juni 2025)
- Bestand chat-agent bouwen met LlamaIndex Workflows
- Ondersteuning voor bestand upload analyse, multi-turn dialoog, real-time streaming
Python Tutorial Serie
-
Google A2A Python SDK Tutorial (19 mei 2025)
- Uitgebreide gids voor het bouwen van A2A-agenten met Python
- Bevat omgevingsinstelling, agent-implementatie, server-implementatie
-
Python A2A Tutorial 20250513 (13 mei 2025)
- Leer A2A-agent bouwen en interactie met Python
- Behandelt streaming-verwerking en multi-turn dialoog functies
-
Python A2A Tutorial with Source Code (4 mei 2025)
- Praktische gids met volledige broncode
- Integratie met lokaal AI-model Ollama en Langchain
-
Python A2A Tutorial (2 mei 2025)
- Python A2A-server bouwen met google-a2a bibliotheek
- Integratie met Ollama en LangChain
-
Python A2A: Volledige Gids voor Google's Agent2Agent Protocol (14 april 2025)
- Python A2A-protocol beheersen voor interoperabele AI-agenten
- Van basis tot complexe multi-agent workflows
-
Officiële A2A Python SDK Praktische Gids (10 mei 2025)
- Gedetailleerde A2A Python SDK ontwikkelingstutorial
- Bevat workflow-diagrammen en praktische codevoorbeelden
🟨 JavaScript/TypeScript Voorbeelden
Film Informatie Agent
- A2A JS Sample: Movie Agent (16 juni 2025)
- Integratie met TMDB API en OpenRouter AI
- Express.js server implementatie
JavaScript SDK Tutorial
-
Volledige A2A JS SDK Tutorial: Snelstart Gids (9 juni 2025)
- TypeScript type-veilige implementatie
- Express.js server SDK en streaming-verwerking
-
A2A Protocol Ontwikkelingsgids (TypeScript) (11 april 2025)
- A2A-protocol beheersen met TypeScript
- Krachtig agent-communicatiesysteem bouwen
☕ Java Implementatievoorbeelden
- A2A Java Sample (5 juni 2025)
- Multi-module Maven architectuur
- Spring Boot server SDK implementatie
- AI-vertaalservice voorbeeld
🔧 Framework Integratievoorbeelden
ADK Integratie
- A2A Agent Implementatie met ADK: Volledige Ontwikkelingsgids (15 juli 2025)
- A2A intelligent agentsysteem implementatie met Google ADK framework
- Behandelt het volledige ontwikkelingsproces
Onkostenvergoeding Agent
- A2A ADK Expense Reimbursement Agent (10 juli 2025)
- Intelligente onkostenvergoeding-agent gebaseerd op Google ADK en A2A-protocol
- Automatische formulier-aanvullingsinformatie generatie
CrewAI Integratie
- A2A + CrewAI + OpenRouter Grafiek Generatie Agent Tutorial (25 juni 2025)
- Grafiek generatie-agent bouwen met OpenRouter, CrewAI, A2A-protocol
- End-to-end agent ontwikkelingstutorial
LangGraph Integratie
- A2A Valuta Agent Bouwen met LangGraph (13 mei 2025)
- Valuta-agent bouwen met LangGraph en Google Gemini model
- Gedetailleerde component- en dataflow uitleg
🔗 Protocol Integratievoorbeelden
MCP Protocol Integratie
-
A2A MCP AG2 Intelligent Agent Voorbeeld (2 juli 2025)
- A2A-protocol intelligente agent gebouwd met AG2 framework
- Integratie met MCP-protocol en YouTube ondertitel verwerkingsfunctionaliteit
-
A2A MCP Integration (4 juni 2025)
- Stap-voor-stap gids voor A2A en MCP integratie
- AI-agenten bouwen met Python SDK en OpenRouter
🛠️ Ontwikkelingstools en SDKs
.NET SDK
- Volledige A2A .NET SDK Documentatie (3 juli 2025)
- .NET bibliotheek die Google A2A Protocol v0.2.1 implementeert
- Geschikt voor ASP.NET Core applicaties
Debugging Tools
-
A2A Inspector: Agent2Agent Communicatie Debugging Details (18 juni 2025)
- Krachtige web debugging tool
- Real-time agent kaarten en JSON-RPC communicatie inspectie
-
A2A Protocol Validator Gebruiken om Domain A2A Protocol Ondersteuning te Verifiëren (3 juni 2025)
- A2A-protocol validatie met A2A Protocol Validator
- AgentCard visualisatie voor eenvoudige debugging
📚 Technische Specificaties en Best Practices
Protocol Specificaties
- A2A Protocol Specificatie (Python) (16 juli 2025)
- Uitgebreide Python implementatie specificatiegids
- Behandelt kernfuncties inclusief agent kaarten, messaging, taakbeheer
Voorbeelden en Methoden
- A2A Voorbeeldmethoden en JSON Responsen (12 april 2025)
- Gedetailleerde gids die A2A-protocol hoofdmethoden presenteert
- Bevat praktische JSON-voorbeelden
Protocol Begrip
- A2A Protocol Begrijpen: Volledige Gids (10 april 2025)
- Uitgebreide gids voor het begrijpen van het A2A-protocol
- Kernconcepten en voordelen van AI-agent interoperabiliteit
🌟 Ecosysteem en Bronnen
Implementatieverzameling
- A2A Implementations (2 mei 2025)
- Verschillende open-source A2A-protocol implementaties verkennen
- Bevat Java, TypeScript, Go, Rust, Python, enz.
Bronnendirectory
- Awesome A2A Directory (19 april 2025)
- Volledig Google A2A-protocol ecosysteem verkennen
- Bevat officiële documentatie, community implementaties, voorbeeldprojecten, integratiegidsen
📊 Protocolvergelijking en -analyse
Protocol Vergelijkingen
-
A2A vs MCP vs ACP Protocol Vergelijkingsanalyserapport (5 juli 2025)
- Gedetailleerde vergelijkingsanalyse van A2A en ACP protocollen
- Cross-platform interoperabiliteit vs lokale edge autonomie
-
A2A vs MCP vs AG-UI (16 mei 2025)
- Gedetailleerde analyse van AG-UI, MCP, A2A protocollen
- Technische implementatie en toepassingsscenario verkenning
-
A2A vs MCP: Protocolrevolutie in AI Architectuur (10 april 2025)
- Uitgebreide gids voor het begrijpen van A2A protocol vs MCP
-
AI Protocol Analyserapport: A2A, MCP, ACP (9 mei 2025)
- Gedetailleerde analyse van MCP, ACP, A2A protocollen
- Kernfuncties, implementatiekenmerken, beveiligingsfuncties
-
A2A MCP: Winnaar Voorspelling in AI Protocol Evolutie (10 juni 2025)
- Uitgebreide vergelijkingsanalyse van A2A MCP protocollen
- Voorspelling van toekomstige A2A MCP ontwikkeling in interoperabiliteit en schaalbaarheid
Related Articles
Explore more content related to this topic
A2UI Introduction - Declarative UI Protocol for Agent-Driven Interfaces
Discover A2UI, the declarative UI protocol that enables AI agents to generate rich, interactive user interfaces. Learn how A2UI works, who it's for, how to use it, and see real-world examples from Google Opal, Gemini Enterprise, and Flutter GenUI SDK.
2025 Complete Guide: Agent2Agent (A2A) Protocol Advanced Features Deep Dive (Part 2)
Part 2 of the complete A2A protocol guide, providing in-depth analysis of streaming operations, asynchronous processing, extension mechanisms, and task lifecycle management to help you build more powerful AI agent collaboration systems.
Agent Gateway Protocol (AGP): Practical Tutorial and Specification
Learn the Agent Gateway Protocol (AGP): what it is, problems it solves, core spec (capability announcements, intent payloads, routing and error codes), routing algorithm, and how to run a working simulation.
Integrating A2A Protocol - Intelligent Agent Communication Solution for BeeAI Framework
Using A2A protocol instead of ACP is a better choice for BeeAI, reducing protocol fragmentation and improving ecosystem integration.
A2A vs ACP Protocol Comparison Analysis Report
A2A (Agent2Agent Protocol) and ACP (Agent Communication Protocol) represent two mainstream technical approaches in AI multi-agent system communication: 'cross-platform interoperability' and 'local/edge autonomy' respectively. A2A, with its powerful cross-vendor interconnection capabilities and rich task collaboration mechanisms, has become the preferred choice for cloud-based and distributed multi-agent scenarios; while ACP, with its low-latency, local-first, cloud-independent characteristics, is suitable for privacy-sensitive, bandwidth-constrained, or edge computing environments. Both protocols have their own focus in protocol design, ecosystem construction, and standardization governance, and are expected to further converge in openness in the future. Developers are advised to choose the most suitable protocol stack based on actual business needs.